خلاصه مقاله نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی

نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی باید بر اساس نوع نمونه، آزمایش درخواستی و دستور آزمایشگاه انجام شود؛ نمونه‌های روتین بافت‌شناسی معمولاً بلافاصله در فرمالین بافر خنثی ۱۰ درصد قرار می‌گیرند، اما نمونه‌های تازه برای کشت، فلوسایتومتری، ایمونوفلورسانس یا بررسی‌های مولکولی به محیط و زمان‌بندی اختصاصی نیاز دارند. ظرف باید نشکن، نشت‌ناپذیر، دارای برچسب کامل و همراه با برگه درخواست باشد و نمونه‌ای که به بیمار تحویل داده می‌شود باید بدون بازکردن ظرف، در کوتاه‌ترین زمان و دقیقاً طبق دستور مرکز درمانی به آزمایشگاه برسد.

مقدمه؛ چرا نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی اهمیت دارد؟

نتیجه آزمایش پاتولوژی فقط به دقت پاتولوژیست و کیفیت رنگ‌آمیزی وابسته نیست. کیفیت نمونه از لحظه جداشدن بافت از بدن آغاز می‌شود و هر تأخیر، خشک‌شدن، آلودگی، فیکساتور نامناسب، برچسب ناقص یا دمای نامتناسب می‌تواند ساختمان سلول، آنتی‌ژن‌ها، اسیدهای نوکلئیک و قابلیت انجام آزمون‌های تکمیلی را تغییر دهد. به همین دلیل، نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی بخش اصلی فاز پیش‌تحلیلی (Pre-analytical Phase) است.

نمونه پاتولوژی اغلب غیرقابل تکرار است؛ زیرا ممکن است تمام ضایعه طی جراحی برداشته شده باشد یا تکرار بیوپسی برای بیمار خطر، هزینه و ناراحتی ایجاد کند. بنابراین مرکز نمونه‌بردار، جراح، پرستار، بیمار، پیک و آزمایشگاه همگی در حفظ زنجیره هویت و کیفیت نمونه نقش دارند.

انواع نمونه‌های پاتولوژی و تفاوت شرایط نگهداری آن‌ها

انتخاب ظرف، محلول نگهدارنده، دما و زمان انتقال به هدف تشخیصی بستگی دارد. مهم‌ترین گروه‌های نمونه عبارت‌اند از:

• نمونه‌های جراحی بزرگ: عضو یا قطعه بافتی حاصل از عمل جراحی مانند رحم، کیسه صفرا، روده، پستان یا توده‌های بافت نرم.
• بیوپسی‌های کوچک: نمونه سوزنی، پانچ پوستی، کورتاژ، بیوپسی دهانه رحم یا قطعات کوچک مخاطی.
• نمونه‌های اندوسکوپی: بیوپسی معده، مری، دوازدهه، کولون، رکتوم و پولیپ‌ها.
• نمونه‌های سیتولوژی: مایعات بدن، آسپیراسیون با سوزن ظریف، پاپ اسمیر، برس‌زنی و شست‌وشوها.
• نمونه‌های تازه یا منجمد: بافت موردنیاز برای فروزن سکشن (Frozen Section)، کشت، بانک بافت یا بعضی آزمون‌های مولکولی.
• نمونه‌های اختصاصی: بافت کلیه، عضله، عصب، غدد لنفاوی مشکوک به لنفوم و پوست برای ایمونوفلورسانس مستقیم.
• بلوک پارافینی و لام: مواد پردازش‌شده‌ای که برای مشاوره، بازبینی، ایمونوهیستوشیمی یا آزمایش مولکولی ارجاع می‌شوند.

فاز پیش‌تحلیلی پاتولوژی؛ از ایسکمی سرد تا اتولیز بافت

ایسکمی سرد (Cold Ischemia) چیست؟

فاصله زمانی میان قطع خون‌رسانی یا جداشدن بافت از بدن تا شروع فیکساسیون، زمان ایسکمی سرد نام دارد. در این فاصله، سلول‌ها همچنان دچار تغییرات متابولیک، افت اکسیژن، تغییر pH و تخریب آنزیمی می‌شوند. کوتاه‌کردن و ثبت این زمان به‌ویژه در نمونه‌های سرطان پستان و آزمون‌های نشانگرهای پیش‌بینی‌کننده اهمیت زیادی دارد.

اتولیز (Autolysis) و خشک‌شدن نمونه

پس از خروج بافت، آنزیم‌های داخل سلولی می‌توانند موجب خودهضمی یا اتولیز شوند. نمونه‌های کوچک اگر روی گاز، کاغذ یا ابزار خشک بمانند، سریع‌تر آسیب می‌بینند. نمونه باید بدون تأخیر در محیط از پیش تعیین‌شده قرار گیرد و زمان برداشت، زمان ورود به فیکساتور و زمان دریافت در آزمایشگاه ثبت شود.

زنجیره هویت و قابلیت ردیابی

نام و نام خانوادگی، شناسه دوم بیمار، نوع نمونه، محل آناتومیک، سمت بدن، تاریخ و ساعت برداشت و نام مرکز ارجاع‌دهنده باید با برگه درخواست مطابقت داشته باشد. برای چند محل آناتومیک، هر محل در ظرف مستقل و با برچسب مستقل ارسال می‌شود. این اطلاعات بخشی از زنجیره تحویل و تحول (Chain of Custody) و مدیریت ریسک بیمار است.

فرمالین بافر خنثی ۱۰ درصد و اصول فیکساسیون نمونه پاتولوژی

فیکساسیون (Fixation) با متوقف‌کردن اتولیز و تثبیت ساختارهای بافتی، نمونه را برای پردازش و بررسی میکروسکوپی حفظ می‌کند. فیکساتور رایج در هیستوپاتولوژی روتین، فرمالین بافر خنثی ۱۰ درصد (10% Neutral Buffered Formalin یا 10% NBF) است. این عبارت با محلول فرمالدهید ۱۰ درصد خالص یکسان نیست و تهیه محلول باید بر اساس دستورالعمل کنترل‌شده آزمایشگاه انجام شود.

حجم مناسب فیکساتور نسبت به بافت

برای نفوذ مناسب، فیکساتور باید تمام سطح نمونه را بپوشاند و ظرف فضای کافی داشته باشد. در بسیاری از رویه‌های روتین، نسبت تقریبی ۱۰ حجم فیکساتور به یک حجم بافت به‌عنوان نقطه شروع عملی در نظر گرفته می‌شود. بافت‌های بزرگ باید طبق پروتکل آزمایشگاه در سریع‌ترین زمان ممکن به بخش پاتولوژی برسند تا برش مناسب توسط فرد مجاز انجام شود؛ بیمار یا همراه نباید نمونه را برش دهد.

زمان فیکساسیون و کیفیت آزمون‌های تکمیلی

فیکساسیون کمتر یا بیشتر از محدوده اعتبارسنجی‌شده می‌تواند مورفولوژی، رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی (Immunohistochemistry) و کیفیت DNA یا RNA را تحت تأثیر قرار دهد. برای نمونه‌های پستان که قرار است نشانگرهای پیش‌بینی‌کننده روی آن‌ها انجام شود، راهنماهای ASCO/CAP بر کوتاه‌بودن ایسکمی سرد و فیکساسیون در 10% NBF در محدوده ۶ تا ۷۲ ساعت تأکید دارند. این محدوده را نباید بدون نظر آزمایشگاه به همه بافت‌ها تعمیم داد.

نمونه پاتولوژی تازه یا فیکس‌شده؛ کدام روش درست است؟

نمونه‌های روتین در فرمالین

بیشتر نمونه‌های جراحی و بیوپسی برای بررسی روتین بافت‌شناسی باید بلافاصله در فرمالین بافر خنثی ۱۰ درصد قرار گیرند. مزیت این روش، کاهش اتولیز و فراهم‌شدن زمان مناسب برای انتقال کنترل‌شده است. ظرف باید دهانه مناسب، درپوش پیچی مطمئن و حجم کافی داشته باشد.

نمونه تازه و بدون فیکساتور

ارسال تازه فقط زمانی انجام می‌شود که پروتکل مشخصی وجود داشته باشد؛ برای مثال فروزن سکشن، بررسی لنفوم و فلوسایتومتری، کشت میکروبی، بعضی مطالعات ژنتیکی یا بانک بافت. چنین نمونه‌ای باید با هماهنگی قبلی و در زمان بسیار کوتاه به آزمایشگاه برسد. نوع ظرف، محیط انتقال و دمای مجاز را آزمایشگاه مقصد تعیین می‌کند.

چرا نمی‌توان خودسرانه نمونه را سرد یا منجمد کرد؟

سرما برای همه نمونه‌ها راه‌حل عمومی نیست. یخ‌زدگی ناخواسته در بافتی که برای هیستولوژی روتین ارسال می‌شود می‌تواند آرتیفکت کریستال یخ ایجاد کند. از سوی دیگر، بعضی آزمون‌های اختصاصی واقعاً به انجماد سریع یا زنجیره سرد نیاز دارند. بنابراین تصمیم درباره یخچال، فریزر یا دمای محیط باید دقیقاً بر اساس دستور آزمایشگاه باشد.

نگه داری نمونه ی پاتولوژی در منزل بعد از عمل جراحی

بهترین مسیر، تحویل مستقیم نمونه از مرکز جراحی به آزمایشگاه و ثبت زنجیره تحویل است. با این حال، گاهی بیمار یا همراه پس از عمل موظف می‌شود ظرف نمونه را به آزمایشگاه پاتولوژی منتخب منتقل کند. در این وضعیت، مرکز درمانی باید نمونه را داخل ظرف استاندارد، کاملاً بسته، دارای فیکساتور مناسب، برچسب کامل و همراه با برگه درخواست تحویل دهد و زمان مراجعه را به‌صورت مکتوب اعلام کند.

نمونه پاتولوژی در منزل کجا نگهداری شود؟

• ظرف را عمودی و در بسته‌بندی ثانویه نشت‌ناپذیر نگه دارید.
• آن را در محل خنک، دور از نور مستقیم خورشید، بخاری، شوفاژ و داخل خودرو قرار ندهید.
• ظرف را کنار غذا، دارو، ظروف آشپزخانه یا داخل دسترس کودک و حیوان خانگی نگذارید.
• فرمالین را تخلیه، رقیق یا با الکل، آب یا محلول دیگری جایگزین نکنید.
• نمونه را از ظرف خارج نکنید و برای مشاهده یا عکس‌گرفتن درپوش را باز نکنید.
• نمونه را خودسرانه در یخچال خانگی یا فریزر قرار ندهید؛ مگر دستور کتبی آزمایشگاه دقیقاً همین باشد.
• نمونه را در همان روز یا اولین زمان تعیین‌شده توسط مرکز درمانی به آزمایشگاه تحویل دهید.

اگر فرمالین نشت کرد چه کنیم؟

از تماس مستقیم و استنشاق بخار خودداری کنید، کودکان و افراد غیرمسئول را دور نگه دارید و با مرکز درمانی یا آزمایشگاه تماس بگیرید. اگر مایع با پوست یا چشم تماس پیدا کرد، شست‌وشوی فوری با آب فراوان و دریافت راهنمایی پزشکی ضروری است. ظرف آسیب‌دیده را بدون تجهیزات و آموزش مناسب باز، تمیز یا دوباره پر نکنید.

نگه داری نمونه ی اندوسکوپی؛ از بیوپسی معده تا کولون

نمونه‌های اندوسکوپی کوچک‌اند و در صورت خشک‌شدن، ماندن روی ابزار یا قرارگرفتن در ظرف نامناسب به‌سرعت آسیب می‌بینند. قطعات باید بلافاصله از ابزار جدا و در ظرف حاوی حجم کافی فرمالین بافر خنثی ۱۰ درصد قرار داده شوند، مگر اینکه هدف آزمایش به محیط دیگری نیاز داشته باشد.

تفکیک محل‌های آناتومیک در نمونه اندوسکوپی

بیوپسی‌های مری، معده، دوازدهه، ایلئوم، کولون و رکتوم نباید بدون دستور مشخص در یک ظرف مخلوط شوند. هر محل باید در ظرف جداگانه با عنوان دقیق محل، تعداد قطعات در صورت امکان و اطلاعات بالینی مرتبط ارسال شود. در بررسی بیماری التهابی روده، سلیاک یا نقشه‌برداری مخاطی، تعیین دقیق محل نمونه برای تفسیر ضروری است.

موارد استثنا در نگه داری نمونه اندوسکوپی

• نمونه درخواستی برای کشت میکروبی یا قارچی باید در ظرف استریل و محیط تعیین‌شده ارسال شود، نه فرمالین.
• نمونه مشکوک به لنفوم ممکن است علاوه بر بخش فرمالین، به بخش تازه برای فلوسایتومتری نیاز داشته باشد.
• برخی بررسی‌های میکروسکوپ الکترونی به فیکساتور اختصاصی نیاز دارند.
• تقسیم نمونه باید از پیش با آزمایشگاه هماهنگ شود تا قطعه کوچک تشخیصی به‌اشتباه مصرف یا از بین نرود.

انتقال نمونه پاتولوژی؛ ظرف، بسته‌بندی و زنجیره تحویل

انتقال نمونه فیکس‌شده

ظرف اولیه باید با فیکساتور سازگار، مقاوم، دارای دهانه کافی و درپوش نشت‌ناپذیر باشد. ظرف اولیه داخل بسته‌بندی ثانویه ضدنشت و همراه ماده جاذب مناسب قرار می‌گیرد و سپس در بسته بیرونی مقاوم حمل می‌شود. برگه درخواست نباید در تماس مستقیم با ظرف خیس یا آلوده باشد و بهتر است در محفظه جداگانه قرار گیرد.

انتقال نمونه تازه و نمونه ویژه

نمونه تازه باید فقط پس از هماهنگی با آزمایشگاه و با پیک آموزش‌دیده منتقل شود. دمای انتقال، محیط نگهدارنده، حداکثر زمان و نحوه تحویل باید در SOP مرکز تعریف شده باشد. برای نمونه‌های بالقوه عفونی، مقررات ملی و بین‌المللی حمل مواد بیولوژیک و در صورت شمول، بسته‌بندی سه‌لایه و الزامات UN3373 رعایت می‌شود.

اطلاعات ضروری روی ظرف و برگه درخواست

• حداقل دو شناسه بیمار که با برگه درخواست یکسان باشند.
• نوع نمونه، محل آناتومیک، سمت بدن و روش برداشت.
• تاریخ و ساعت برداشت و در موارد لازم، زمان قرارگرفتن در فیکساتور.
• تشخیص احتمالی، شرح حال، یافته تصویربرداری یا اندوسکوپی و درمان‌های مرتبط.
• نوع فیکساتور یا محیط انتقال و هر خطر زیستی شناخته‌شده.
• نام پزشک، مرکز ارجاع‌دهنده، اطلاعات تماس و آزمایش‌های درخواستی.

مدت زمان نگه داری نمونه های پاتولوژی چقدر است؟

برای همه نمونه‌های پاتولوژی یک زمان ثابت وجود ندارد. اندازه و ضخامت بافت، فیکساتور، دما، هدف آزمایش و الزامات اعتبارسنجی آزمایشگاه تعیین‌کننده‌اند. جدول زیر راهنمای عملی عمومی است و جایگزین SOP آزمایشگاه مقصد نیست.

دستورالعمل ارجاع نمونه های پاتولوژی؛ SOP گام‌به‌گام

1. هماهنگی پیش از نمونه‌برداری: نوع آزمایش، مقدار بافت، فیکساتور، محیط انتقال، دما، زمان و ساعت پذیرش آزمایشگاه مقصد مشخص شود.
2. تأیید هویت بیمار: حداقل دو شناسه مستقل با پرونده و برگه درخواست کنترل شود.
3. انتخاب ظرف درست: ظرف متناسب با اندازه نمونه، سازگار با فیکساتور و دارای درپوش ایمن انتخاب شود.
4. ثبت محل نمونه: نوع عضو، ناحیه دقیق، سمت و جهت‌گیری جراحی در صورت نیاز درج شود.
5. شروع فوری نگهداری: نمونه در فیکساتور یا محیط از پیش تعیین‌شده قرار گیرد و زمان ثبت شود.
6. تکمیل اطلاعات بالینی: تشخیص احتمالی، سابقه سرطان، درمان، یافته تصویربرداری، نتیجه قبلی و درخواست اختصاصی نوشته شود.
7. کنترل تطابق: برچسب ظرف، تعداد ظروف و اطلاعات برگه درخواست توسط دو نفر یا سامانه کنترل شود.
8. بسته‌بندی ایمن: ظرف اولیه، لایه ثانویه ضدنشت، ماده جاذب و بسته بیرونی مقاوم بر اساس خطر نمونه استفاده شود.
9. انتقال و ثبت تحویل: نام تحویل‌دهنده، زمان خروج، شرایط حمل، زمان وصول و نام تحویل‌گیرنده ثبت شود.
10. پذیرش و مدیریت مغایرت: سلامت ظرف، حجم فیکساتور، تطابق هویت و کیفیت ظاهری نمونه بررسی و هر عدم انطباق مستند شود.

حداقل اطلاعات برگه ارجاع نمونه پاتولوژی

برگه ارجاع باید شامل شناسه‌های بیمار، سن و جنس، محل آناتومیک، نوع نمونه، تاریخ و ساعت برداشت، اطلاعات بالینی، نام پزشک، نوع آزمایش، فیکساتور، خطر زیستی، تعداد ظروف و اطلاعات تماس باشد. برای مشاوره روی لام و بلوک، گزارش قبلی و فهرست دقیق اقلام ارسالی نیز ضمیمه شود.

معیارهای پذیرش و رد نمونه پاتولوژی در آزمایشگاه

موارد نیازمند بررسی یا عدم انطباق

• ظرف بدون برچسب، شناسه ناقص یا مغایرت میان ظرف و برگه درخواست.
• نبودن محل آناتومیک یا مخلوط‌شدن چند محل در یک ظرف بدون توضیح.
• نشت، شکستگی ظرف، آلودگی سطح خارجی یا خشک‌شدن نمونه.
• فیکساتور اشتباه، حجم ناکافی یا ارسال نمونه ویژه در فرمالین.
• تأخیر نامعلوم، نبود زمان برداشت یا نبود اطلاعات بالینی ضروری.
• ارسال لام یا بلوک بدون شماره، گزارش یا بسته‌بندی محافظ.

در پاتولوژی، رد خودکار یک نمونه غیرقابل تکرار همیشه بهترین تصمیم نیست. آزمایشگاه باید مغایرت را مستند کند، با پزشک یا مرکز مبدأ تماس بگیرد و تصمیم را با مسئول فنی یا پاتولوژیست بگیرد. ممکن است نمونه با توضیح محدودیت در گزارش پذیرفته شود یا در موارد خطر جدی، نمونه جایگزین درخواست شود.

نگه داری و انتقال نمونه‌های ویژه پاتولوژی

غده لنفاوی مشکوک به لنفوم

پیش از برداشت باید با پاتولوژی هماهنگ شود، زیرا بخشی از نمونه ممکن است برای بافت‌شناسی در فرمالین و بخشی تازه برای فلوسایتومتری، سیتوژنتیک یا مطالعات مولکولی نیاز باشد. ارسال تمام نمونه در فرمالین می‌تواند امکان بررسی سلول زنده را از بین ببرد؛ ارسال تمام نمونه تازه بدون دسترسی فوری آزمایشگاه نیز خطر اتولیز دارد.

بیوپسی کلیه

بیوپسی کلیه ممکن است برای میکروسکوپ نوری، ایمونوفلورسانس و میکروسکوپ الکترونی تقسیم شود و هر بخش محیط اختصاصی داشته باشد. تقسیم باید توسط فرد آموزش‌دیده و طبق پروتکل آزمایشگاه انجام شود؛ زیرا نمونه کوچک است و توزیع نامناسب گلومرول‌ها می‌تواند ارزش تشخیصی را کاهش دهد.

پوست برای ایمونوفلورسانس مستقیم

نمونه موردنیاز برای ایمونوفلورسانس مستقیم (Direct Immunofluorescence) معمولاً در محیط انتقال اختصاصی یا طبق دستور آزمایشگاه ارسال می‌شود و نباید با نمونه روتین H&E در یک ظرف فرمالین مخلوط شود. محل برداشت نیز در بیماری‌های تاولی اهمیت تشخیصی دارد.

نمونه هم‌زمان برای کشت و پاتولوژی

بخش کشت باید در شرایط استریل و بدون فرمالین قرار گیرد؛ بخش پاتولوژی روتین در ظرف جداگانه حاوی فیکساتور ارسال می‌شود. نمونه‌ای که وارد فرمالین شده برای کشت میکروبی مناسب نیست. تقسیم بافت باید با توجه به حجم نمونه و اولویت تشخیصی انجام شود.

محصولات بارداری و نمونه جنینی

نوع نگهداری به هدف بررسی بستگی دارد. اگر آزمایش ژنتیک، کاریوتایپ یا کشت سلولی در نظر است، بخشی از نمونه ممکن است به محیط استریل و بدون فرمالین نیاز داشته باشد؛ برای بافت‌شناسی روتین، بخش دیگری فیکس می‌شود. پیش از ارسال، الزامات قانونی، رضایت، هویت و پروتکل مرکز مقصد بررسی شود.

تفاوت نگه داری نمونه سیتولوژی و بافت‌شناسی

در هیستوپاتولوژی، معماری بافت اهمیت اصلی دارد و نمونه معمولاً در فرمالین فیکس و سپس در پارافین قالب‌گیری می‌شود. در سیتولوژی، سلول‌های منفرد یا خوشه‌های سلولی بررسی می‌شوند و روش حفظ نمونه به نوع آن بستگی دارد: لام‌های پاپ اسمیر باید سریعاً با الکل یا اسپری مناسب فیکس شوند، برخی لام‌های هوادried برای رنگ‌آمیزی‌های خاص مناسب‌اند و مایعات بدن ممکن است به انتقال سریع و یخچال طبق پروتکل نیاز داشته باشند.

مایع سیتولوژی، شست‌وشوی برونش، پلور، آسیت، ادرار یا CSF را نباید با قواعد عمومی بافت داخل فرمالین مدیریت کرد. تأخیر در پردازش می‌تواند سبب تخریب سلولی شود. آزمایشگاه باید نوع ظرف، مقدار نمونه، دمای حمل، زمان مجاز و ماده نگهدارنده را برای هر نمونه تعریف کند.

نگهداری لام و بلوک پاتولوژی پس از تشخیص

بلوک پارافینی و لام بخشی از پرونده تشخیصی بیمار هستند و ممکن است سال‌ها بعد برای بازبینی، مشاوره، ایمونوهیستوشیمی یا آزمون مولکولی موردنیاز باشند. آزمایشگاه باید مدت نگهداری را بر اساس قوانین ملی، الزامات اعتباربخشی، نوع نمونه و سیاست مرکز تعیین کند.

لام‌ها باید در محیط خشک، سازمان‌یافته و محافظت‌شده از شکستگی، آلودگی و محوشدن برچسب نگهداری شوند. بلوک‌ها نیز باید دور از گرمای زیاد و در شرایط دمایی کنترل‌شده قرار گیرند تا پارافین نرم یا بافت آسیب‌دیده نشود. سیستم بایگانی باید بازیابی، ردیابی خروج و بازگشت اقلام را ممکن کند.

خطاهای رایج در نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی

1. قرار دادن نمونه روتین روی گاز یا دستمال و خشک‌شدن آن.
2. استفاده از ظرف کوچک، درپوش نامطمئن یا حجم ناکافی فیکساتور.
3. نوشتن نام بیمار روی درپوش به‌جای بدنه ظرف.
4. مخلوط‌کردن چند محل آناتومیک بدون تفکیک و برچسب مستقل.
5. ارسال بافت موردنیاز برای کشت، فلوسایتومتری یا ایمونوفلورسانس در فرمالین.
6. تأخیر در فیکساسیون یا ثبت‌نکردن زمان ایسکمی سرد.
7. قرار دادن خودسرانه نمونه در یخچال یا فریزر خانگی.
8. بازکردن ظرف توسط بیمار و تخلیه یا تعویض فرمالین.
9. حمل ظرف کنار مواد غذایی یا بدون بسته‌بندی ثانویه ضدنشت.
10. نبود شرح حال، محل دقیق نمونه یا درخواست آزمایش اختصاصی.
11. ارسال دیرهنگام نمونه تازه بدون هماهنگی با آزمایشگاه.
12. حمل لام و بلوک بدون محافظ، فهرست اقلام و ثبت تحویل.

چک‌لیست بیمار برای انتقال نمونه پاتولوژی بعد از جراحی

جمع‌بندی راهنمای نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی

کیفیت تشخیص پاتولوژی از لحظه برداشت نمونه آغاز می‌شود. فیکساسیون سریع و صحیح، تفکیک محل‌های آناتومیک، برچسب‌گذاری کامل، بسته‌بندی نشت‌ناپذیر، ثبت زمان‌ها و انتقال بدون تأخیر مهم‌ترین پایه‌های حفظ نمونه هستند. نمونه‌های روتین معمولاً در فرمالین بافر خنثی ۱۰ درصد قرار می‌گیرند، اما نمونه‌های ویژه باید دقیقاً طبق دستور اختصاصی آزمایشگاه مدیریت شوند.

اگر نمونه بعد از جراحی به بیمار تحویل داده شد، ظرف نباید باز یا دستکاری شود؛ باید عمودی، دور از گرما و مواد غذایی نگهداری و در اولین زمان تعیین‌شده تحویل آزمایشگاه شود. هر ابهام درباره فیکساتور، دما، نشت یا تأخیر باید پیش از اقدام خودسرانه با مرکز درمانی یا آزمایشگاه در میان گذاشته شود.

سؤالات رایج درباره نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی

منابع معتبر برای مطالعه بیشتر در مورد نگه داری و انتقال نمونه پاتولوژی

سایر مقالات تخصصی کنترل کیفیت آزمایشگاه

موضوعات زیر ارتباط مستقیم کمتری با حمل نمونه پاتولوژی دارند، اما برای تکمیل نظام مدیریت کیفیت، کنترل تجهیزات و پایش عملکرد آزمایشگاه کاربردی‌اند.